ఢిల్లీ లిక్కర్ కుంభకోణం వంటి హై-ప్రొఫైల్ కేసుల్లో రాజకీయ నాయకులు నిర్దోషులుగా బయటపడినప్పుడు, వారు అనుభవించిన మానసిక వేదన మరియు దెబ్బతిన్న ప్రతిష్టపై చర్చ జరుగుతోంది. ఒక ముఖ్యమంత్రి స్థాయి వ్యక్తే తప్పుడు ఆరోపణల వల్ల కన్నీరు పెట్టుకుంటే, ఇక సామాన్యుడి పరిస్థితి ఏమిటనే ప్రశ్న ఉదయిస్తోంది. ఏళ్ల తరబడి కోర్టుల చుట్టూ తిరగడం వల్ల కలిగే ఆర్థిక నష్టం, సామాజిక అవమానం మరియు కుటుంబంపై పడే ఒత్తిడిని ఎవరు భర్తీ చేస్తారనేది ప్రధానాంశం. తీర్పు వచ్చిన తర్వాత కేసు ముగిసినట్లు అనిపించినా, పోగొట్టుకున్న అమూల్యమైన కాలం మరియు గౌరవం తిరిగి రాకపోవడం బాధాకరం.
అయితే, భారత రాజ్యాంగం మరియు చట్టాలు తప్పుడు కేసుల నుండి పౌరులను రక్షించడానికి పలు మార్గాలను కల్పిస్తున్నాయి. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ, గౌరవం పొందడం ప్రాథమిక హక్కు. ఎవరైనా ఉద్దేశపూర్వకంగా తప్పుడు ఫిర్యాదులు చేసినా లేదా తప్పుడు సాక్ష్యాలు చెప్పినా వారిపై భారతీయ న్యాయ సంహిత కింద క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకోవచ్చు. అలాగే, అక్రమ అరెస్టులు లేదా అధికారం దుర్వినియోగం జరిగినప్పుడు బాధితులు హైకోర్టు లేదా సుప్రీంకోర్టులో ‘రిట్ పిటిషన్’ దాఖలు చేసి ప్రభుత్వం నుండి పరిహారం కోరే అవకాశం ఉంది.
చట్టపరంగా ఇన్ని అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, సామాన్యులు మరోసారి న్యాయపోరాటం చేయాలంటే భయపడుతున్నారు. పరిహారం కోసం మళ్లీ సమయం, డబ్బు ఖర్చు చేయాల్సి రావడం వల్ల చాలామంది వచ్చిన తీర్పుతోనే సరిపెట్టుకుంటున్నారు. కానీ, ఇలా వదిలేయడం వల్ల అక్రమ ఆరోపణలు చేసే వారికి, అధికారాన్ని దుర్వినియోగం చేసే అధికారులకు బలం చేకూరుతుంది. కాబట్టి, పౌరులు తమ హక్కుల పట్ల అవగాహన పెంచుకుని, దురుద్దేశపూరిత విచారణ (Malicious Prosecution) మరియు పరువు నష్టం (Defamation) వంటి సివిల్ దావాల ద్వారా న్యాయం పొందడం అవసరం.
